Για τα αποτελέσματα της γραπτής εξέτασης
- Τετάρτη, 11 Φεβρουαρίου 2026 -

Αγαπητοί μου φοιτητές,

με την ολοκλήρωση, σήμερα, της εξέτασης των μαθημάτων μου, θα περάσω, σε λίγο, την βαθμολογία σας στο ηλεκτρονικό σύστημα. Να σας πω λοιπόν κάποιες βασικές παρατηρήσεις που θα είναι καλό να λάβετε υπόψη σας για τη συνέχεια των σπουδών σας. Τα γράφω προσωπικά για τον καθένα σας, και μιλώ σαν να βρισκόμαστε μεταξύ μας, στην αίθουσα:

1. Σας βοήθησε πάρα πολύ η παρακολούθηση των παραδόσεων (όσων, φυσικά, παρακολουθούσαν και, ως εκ τούτου, μπόρεσαν να προσέλθουν στις εξετάσεις). Δίχως την παρακολούθηση και τη συμμετοχή στις συζητήσεις, οι αποτυχίες θα ήταν βροχή ενώπιον των συγκεκριμένων ερωτήσεων. Το είδα καθαρά στα γραπτά σας. Έχετέ το, λοιπόν, κατά νου στα μαθήματα του Εαρινού, που ξεκινάνε την Δευτέρα.

2. Εκεί που πολύ χάσατε την μπάλα, είναι ειδικά τρία σημεία, που θέλω να τα κρατήσετε, γιατί αφορούν και την χριστιανική πίστη:

α. Λίγοι επεσήμαναν πολύ σωστά ότι στην χριστιανική πίστη η ψυχή είναι κι αυτή κτιστή (όπως τα πάντα, πλην του Θεού). Το να λέμε γενικά ότι το σώμα είναι υλικό, ενώ η ψυχή πνευματική, είναι μια τρύπα στο νερό, γιατί πάμε κούτσα κούτσα προς Ινδουϊσμό, με ράσα... χριστιανού παπά! Στον Ινδουισμό (θυμίζω) άτμαν και Μπράχμαν είναι ΙΔΙΑΣ ΟΥΣΙΑΣ (άτμαν=μια σταγόνα του Μπράχμαν). Αντίθετα, στον Χριστιανισμό η ανθρώπινη ψυχή ΔΕΝ είναι σταγόνα της θείας ουσίας. Ανθρώπινη ουσία και θεϊκή ουσία είναι απολύτως διαφορετικά: κτιστή η μεν, άκτιστη η δε. Κτιστό το σώμα, κτιστή η ψυχή, κτιστά τα σύννεφα, κτιστοί οι άγγελοι, κτιστός ο αέρας, κτιστή η σκέψη μας. Τελεία και παύλα!

β. Επόμενη θολούρα: για τους Χριστιανούς σκοπός είναι η ψυχή να ενωθεί με τον Θεό μπλα μπλα μπλα. Έλεος! Ιδού Ινδουισμός ή Πλατωνισμός, δηλαδή κήρυγμα για αιώνια ζωή ΑΣΩΜΑΤΗΣ ΨΥΧΗΣ! Έλεος! Σε κάμποσους από σας δεν υπάηχε ούτε υποψία ότι η χριστιανική πίστη μιλά για ΑΝΑΣΤΑΣΗ του πλήρους ανθρώπου, δηλαδή ψηχής και σώματος κλπ κλπ. ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ, πατέρες και εδρφοί! Είναι δυνατόν, ειδικά οι ιερείς, να κηρύττετε ως αιώνια ζωή την συνέχιση απλώς ασώματης ψυχής, κι έτσι να γράφετε στα παλιά σας παπούτσια την Προφητεία που διαβάζουμε καθώς επιστρέφει ο Επιτάφιος από την περιφορά, την Μ. Παρασκευή; ή να γράφετε στα παλιά σας παπούτσια τις αφηγήσεις των Ευαγγελίων για την ΕΝΣΩΜΑΤΗ ανάσταση του Χριστού; Όσοι κοπήκατε, θα πρέπει να κόβεστε μέχρι την τελική μας Ανάσταση, μπας και πάρετε είδηση ποια πίστη οφείλετε να κηρύττετε!

γ. Έλεος και με το θέμα του θελήματος! Κάτι ψόφια περί υπακοής γράψατε μερικοί... Αυτό είναι όλη κι όλη η καταπληκτική διδασκαλία της Εκκλησίας για το ανθρώπινο θέλημα, την δύναμη του επιθυμείν; Ξεκάθαρα: Δίχως το θέλημά του, ο άνθρωπος δεν σώζεται, διότι ύπαρξη χωρίς θέλημα μπορεί να είναι τσουβάλι πατάτες, αλλά άνθρωπος δεν είναι! Ναι, η χριστιανική πίστη ζητά να εντείνουμε την επιθυμία, κάνοντάς την επιθυμία για τον Θεό, για τον συνάνθρωπο, για την αγάπη. Κόψιμο / ξερίζωμα δηλαδή όχι της δύναμης να επιθυμούμε, αλλά των κακών επιθυμιών, των εγωιστικών δηλαδή.

Καλή συνέχεια

Θανάσης Ν. Παπαθανασίου